Konwersja baz danych SIP GEO-INFO do standardu rozporządzeń z 2015 roku

Po letnich wakacjach uruchomiliśmy konwersję baz danych SIP GEO-INFO do "standardu 2015". Technicznie, konwersja dotyczy transformacji metadanych i obiektów ze standardu 2013 do standardu 2015. Tak więc cały proces konwersji baz danych dla użytkowników, którzy funkcjonują jeszcze w standardzie wg K-1 wymaga konwersji dwustopniowej: najpierw do standardu 2013, a później do standardu 2015. Wybraliśmy tę koncepcję dlatego, że już część naszych użytkowników miała wykonaną konwersję do standardu 2013 i w tej sytuacji trzeba by napisać dwa komplety nowych procedur " jedna z standardu wg K-1 do standardu 2015 i druga ze standardu 2013 do standardu 2015. Zdecydowaliśmy jednak, że wykorzystamy istniejące już procedury konwersji do standardu 2013 i dopisaliśmy nowe dla konwersji do standardu 2015.

Warto także zauważyć, że konwersja ze standardu 2013 do standardu 2015 była możliwa tylko dlatego, że przewidując kolejne zmiany w rozporządzeniach, podczas konwersji z standardu K-1 do standardu 2013 zachowaliśmy wszystkie dane (nawet te, które nowe przepisy zlikwidowały). Dodatkowo także w przypadku zmiany kodu obiektu zachowaliśmy w specjalnym atrybucie dotychczasowy kod obiektu wg standardu K-1.
Mimo to, praca kilku osób nad przygotowaniem tabel konwersji, relacji, przekodowań słowników, definicji opisów, nowej grafiki prezentacyjnej, nowych reguł geometrii obiektów i umieszczeniem tego wszystkiego w procedurach i skryptach zajęła ponad pół roku. Niestety, miało to wpływ na realizację bieżących wdrożeń, standardowej obsługi systemu i serwisów. Za występujące z tego powodu niedogodności przepraszamy naszych użytkowników. Być może małą rekompensatą dla Państwa będzie świadomość, że najstarsi stażem nasi użytkownicy mogą obchodzić jubileusz 25-lecia pracy w SIP GEO-INFO!

Niestety, nowe przepisy z roku 2015 nadal nie rozwiązały wszystkich problemów i błędów zgłaszanych do standardu 2013, a nawet stworzyły nowe. Ma to oczywiście wpływ na nowe metadane i nowy standard SIP GEO-INFO po konwersji.
Przede wszystkim nie ma zmian zarówno w przepisach jak i w standardzie XML-GML, co do istnienia i możliwości wymiany danych obiektów niestandardowych. Konieczność ich istnienia w bazach danych wynika z prostego powodu " geodezja nie narodziła się w dniu pojawienia się nowych przepisów. Tego faktu nadal nie przyjmuje do wiadomości ustawodawca. Z tym problemem muszą sobie poradzić sami właściciele baz podejmując dość stresujące decyzje " zachować dane w bazie czy skasować dorobek wielu lat. Automatyczna konwersja zasobu i producent systemu nie mogą tej decyzji podjąć autorytatywnie. W konsekwencji, właściciel bazy danych będzie musiał w odniesieniu do niektórych obiektów podjąć, popartą wcześniej wykonaną analizą decyzję co do ewentualnych dodatkowych działań uzupełniających " wykonywanych, albo na bieżąco w ramach codziennych prac ośrodka, albo poprzez zlecenie zewnętrzne.

Dalej, ustawodawca nadal nie uwzględnia obiektu "Klasoużytek geometryczny" stosowany w ok. 1/3 części kraju nie szanując w ten sposób ani ok 200 letniej historii katastru, ponad 20 letniej pracy i doświadczenia użytkowników systemów numerycznych w geodezji, nie przyjmuje do wiadomości prostej argumentacji " praca z Klasoużytkami geometrycznymi jest znacznie łatwiejsza, szybsza i co najważniejsze zachowuje wszystkie standardy i wymagania dotyczące części opisowej rejestru EGiB. Co jest zaskakujące, że był taki moment, w którym doradcy GUGiK oficjalnie uznali argumenty użytkowników i przyrzekli uwzględnienie tej "drobnej" zmiany w standardzie. Niestety, tak się nie stało, a wziąwszy pod uwagę inne zmiany w przepisach idące w kierunku akceptacji regionalnych rozwiązań np. 3 numeracje budynków, śląska numeracja działek, geometryczny obiekt Arkusz ewidencyjny, sprawa Klasoużytków geometrycznych dziwnie nadal pozostaje bez echa. Szkód z tego powodu jest wiele (pisaliśmy o nich wielokrotnie przy różnych okazjach). Wymienić można tylko jedną, ale podstawową " brak możliwości wymiany formatem GML.

Nadal nie istnieją urzędowe walidatory dla plików GML z rejestrów BDOT500 i GESUT. W tej sytuacji eksport pliku GML z danymi z tych rejestrów jest możliwy w każdym systemie. Natomiast nie ma gwarancji, że będzie można taki plik zaimportować. Warto też mieć świadomość, że w ogólności format XML-GML to tylko zespół reguł i można nim umieścić (prawie) wszystko. Jednak jeśli ma on służyć jako standard wymiany danych pomiędzy dowolnymi systemami i programami, muszą w nim obowiązywać ścisłe reguły (ujęte w rozporządzeniach) znane wszystkim użytkownikom wszystkich programów. Aby to zapewnić muszą istnieć niezależne, obiektywne walidatory autoryzowane przez ustawodawcę.
W niektórych systemach istnieją natywne (własne) formaty GML, które przenoszą nawet obiekty standardu K-1, lecz nie należy dać się zwieść nazwą "GML", gdyż w takim przypadku nie spełniają one warunków wymaganych w rozporządzeniach. Są one produkowane na potrzeby wymiany danych wewnątrz aplikacji danego systemu lub działają tylko po uzgodnieniu między producentami oprogramowania.

Standard 2015 wprowadził nowy byt "polilinia kierunkowa", który w zamierzeniach twórców miał zlikwidować sztuczność tworzenia w geodezji tzw. obiektu KARTO. Oznacza to, że w ramach definicji i zapisu geometrii znajdują się także dane (elementy obiektu TOPO), które umożliwiają prawidłową prezentację symbolu obiektu (szczególnie niesymetrycznego). Idea ta od początku funkcjonuje w SIP GEO-INFO. Niestety, rozporządzenia 2015 nie rozwiązały tego problemu do końca i nadal nie ma jednoznaczności, co do zapisu w bazie danych i przekazywania formatem GML wielu obiektów, gdzie taka "niesymetryczność" występuje (np. schody, skarpy, podjazdy, groble, taśmociągi itd.). Aktualnie w SIP GEO-INFO przygotowywane są procedury i zasady definicji takich obiektów wg nowych zasad, które będą przekazywane użytkownikom podczas szkoleń i w podręcznikach. Jednak znowu należy pamiętać, że wiele obiektów, które obecnie zmieniają swoją geometrię istnieje w bazach danych od lat. Automatyczna procedura może tylko w ograniczonym zakresie wykonać dostosowanie geometrii tych obiektów do nowych wymogów, czyli m.in. wygenerować automatycznie "polilinię kierunkową". Dlatego należy liczyć się z tym, że w odniesieniu do obiektów istniejących w bazie danych przed konwersją do nowych rozporządzeń wystąpią przypadki, gdzie prezentacja graficzna symbolu nie będzie dokładnie zgodna z przepisem.

Wraz z konwersją bazy danych modułu GEO-INFO Mapa wykonywana jest usługa połączenia bazy danych opisowej części rejestru EGiB prowadzonego dotychczas w osobnej bazie danych (moduł GEO-INFO Integra) lub osobną aplikacją (np. EGB 2000). Działanie to jest niezbędne, aby zapewnić pracę zgodną z najnowszymi przepisami, głównie eksport w formacie GML oraz eksport do bazy centralnej w ramach ZSIN. Warto również zdawać sobie sprawę, jakie konsekwencje ma konwersja baz danych do standardu 2015 w odniesieniu do formatu SWDE. Format ten jest niezgodny z nowym rozporządzeniem EGiB, co powoduje, że jego zawartość musi być generowana z innych danych. Inaczej mówiąc plik SWDE nie odzwierciedla wiernie danych zawartych w bazie. W rezultacie w standardzie 2015 nie ma importu danych z pliku SWDE. Zamawiający musi wcześniej przenalizować swoje bazy pod kątem zgodności danych części opisowej i geometrycznej rejestru EGiB, biorąc pod uwagę łączenie dotychczasowej niezależnej historii obiektów oraz przypadków, gdzie obiekty wzajemnie nie mają swoich odpowiedników " obiekt jest w jednej części, a nie ma go w drugiej części. Takie przypadki należy zminimalizować przed konwersją lub/i zgodzić się z konsekwencjami, które będą rezultatem pozostawienia w bazie danych takich obiektów bez uprzedniego uporządkowania.

Konwersja baz danych jest niezbędna, jeśli ma być zapewniona zgodność zasobu numerycznego, raportowanie i wymiana danych z aktualnie obowiązującymi przepisami.
Konwersje baz danych SIP GEO-INFO do nowych rozporządzeń odbywają się na podstawie umowy i zlecenia inicjowanych przez właściciela bazy danych. Termin realizacji zlecenia jest każdorazowo uzgadniany z Zamawiającym. Przed wykonaniem konwersji Zamawiający jest zobowiązany zaznajomić się z wytycznymi technicznymi przebiegu konwersji oraz załącznikami dotyczącymi "tabel przekodowań". Wszelkie indywidualne oczekiwania odbiegające od standardowego przebiegu konwersji wymagają rozszerzenia umowy standardowej i wiążą się z dodatkowymi kosztami.

Aleksander Danielski
Systherm Info 2016